Амралт гэдэг бол зөвхөн амсхийх цаг биш, та бүтэн жилийн турш цаг наргүй хөдөлмөрлөсөн хөдөлмөрийнхөө үр шимийг бодитоор мэдрэх өдрүүд юм. Тиймээс та хөдөлмөрийн гэрээгээр баталгаажсан ээлжийн амралтын мөнгөө хэрхэн зөв тооцуулах, гарт авах ёстой дүнгээ хэрхэн зөв тооцоолж, авах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэхүү нийтлэлээс уншаарай.
Ээлжийн амралтын эрх үүсэх нөхцөлөөс эхэлье.
Монгол Улсын Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 99 дүгээр зүйлд зааснаар:
- Ажилд орсноос хойш 6 сарын дараа ээлжийн амралт авах эрх үүснэ
- Үндсэн амралтын хугацаа: Ажлын 15 өдөр
- 18 нас хүрээгүй болон хөгжлийн бэрхшээлтэй ажилтанд: Ажлын 20 өдөр ажилласан бол ээжлийн амралт авах эрх үүснэ гэж заасан байдаг.
Ээлжийн амралтын мөнгийг хэрхэн тооцох вэ?
Ээлжийн амралтын цалинг тооцохдоо өмнө эдэлсэн ээлжийн амралтаас хойш ажилласан саруудын цалин хөлсний нийлбэрийг, тухайн саруудад ажилласан ажлын өдрийн нийлбэр тоонд хуваан ажлын нэг өдрийн дундаж цалин хөлсийг гаргаж, ээлжийн амралтын өдрөөр үржүүлж бодно. Ингээд бяцхаан тооцоолол хийцгээе.
Та сард 2,100,000 мянган төгрөгийн цалин авдаг гэж бодъё. Өмнөх ээлжийн амралтаас хойш 6 сарын дараа дараагийн ээлжийн амралтаа авах гэж байгаа бол:
- Нийт цалин хөлс: 12,600,000 төгрөг (6 сар)
- Ажилласан ажлын өдрийн тоо: 132 өдөр
- Нэг өдрийн дундаж цалин хөлс: 12,125,000 ÷ 132 = 92,454 төгрөг
- Ээлжийн амралтын өдрийн тоо: 15 өдөр
- Ээлжийн амралтын мөнгө: 92,454 × 15 = 1,431,800 төгрөг
Товчхон хэлбэл:
Ажилласан өдрүүдийн тоо, цалингаа мэддэг байхад амралтын мөнгөө гаргахад амархан. Өдрийн дундаж цалингаа амралтын өдөртэй үржүүлэхэд л хангалттай.
Татвар, шимтгэлүүдийн суутгал:
Ээлжийн амралтын мөнгөнөөс дараах суутгалууд хийгдэнэ. Үүнд:
- Нийгмийн даатгалын шимтгэл (НДШ)
- Хувь хүний орлогын албан татвар (ХХОАТ)
Гарт олгох мөнгөн дүн: Ээлжийн амралтын мөнгө- (НДШ+ХХОАТ)
Ингээд танд хэрэгтэй ерөнхий мэдээллээс гадна хэрэг болохуйц нэмэлт мэдээллийг багцлан хүргэж байна.
Ээлжийн амралтын нэмэгдэл:
Ажилласан жилээс хамаарч дараах нэмэгдлийг амралтад нэмж олгодог гэдгийг та мэдэх үү?
| Ажилласан жил | Хэвийн нөхцөл (өдөр) | Хүнд нөхцөл (өдөр) |
|---|---|---|
| 6–10 жил | +3 | +5 |
| 11–15 жил | +5 | +7 |
| 16–20 жил | +7 | +9 |
| 21–25 жил | +9 | +12 |
| 26–31 жил | +11 | +15 |
| 32-с дээш | +14 | +18 |
Хэсэгчлэн амрах боломж ч бий.
- Амралтаа хэсэгчлэн эдлэх боломжтой буюу та ээлжийн амралтын 15 хоногийг 2 хувааж амарч болно гэсэн үг.
- Гэхдээ нэг удаагийн амралт нь ажлын 10 өдрөөс багагүй байх ёстойг битгий мартаарай.
Ажил олгогч амралтын мөнгийг хэзээ олгох вэ?
Ажилтан амралтад гарахаас өмнө, амралтын мөнгийг бүрэн олгох үүрэгтэй. Хэрэв олгоогүй бол та Хөдөлмөрийн асуудал хариуцсан байгууллагад гомдол гаргах эрхтэй.
Дүгнэлт
- Ээлжийн амралтын мөнгө нь ажилтны хууль ёсны эрх бөгөөд тухайн ажилтны ажилласан хугацаа, цалин хөлс, амралтын өдрийн тоог үндэслэн тооцогдоно.
- Татвар, шимтгэлүүдийг суутгасны дараа ажилтанд олгогдох гарт олгох дүн тодорхойлогдоно.
- Ээлжийн амралтын мөнгийг амралтад гарахаас өмнө олгох ёстой бөгөөд хэрэв олгоогүй тохиолдолд холбогдох байгууллагад хандах эрхтэй.
Ээлжийн амралтаа урьдчилан төлөвлөх нь таны болон багийн ажлыг хүндрэлгүй явуулахад тустай гэдгийг бүү мартаарай. Илүү олон сонирхолтой, танд хэрэгтэй нийтлэлийг https://lambda.global/blog -оос уншаарай.
